اصولا در خانه هایی که در طبقات بالایی ساختمان یا در ارتفاعات(پستی و بلندیهای توپولوژیک زمین) ساخته می شوند، سیستم های فاضلاب بر اساس نیروی گرانش کار میکنند، در این حالت، فاضلاب به صورت طبیعی جریان دارد و به خط فاضلاب شهری یا مخزن سپتیک وارد میشود. اما، فاضلاب هایی که در زیرزمین خانه ایجاد می شوند معمولا در ارتفاع پایین تری نسبت خطوط جداسازی یا فاضلاب قرار میگیرند و جاذبه نمی تواند برای انتقال زباله استفاده شود. در چنین مواردی، یک پمپ فاضلاب باید نصب شود.
عملکرد یک پمپ لجن کش بدین صورت است که مایعات فاضلاب و مواد جامد را بین دو مکان انتقال دهد. به طور معمول، در مجتمعهای مسکونی، فاضلاب (از جمله جامدات نرم تا قطر ۲ اینچ) از یک حوضه فاضلاب به یک سیستم فاضلاب یا یک مخزن پمپ می شود. پمپ فاضلاب در پایین ترین نقطه حوضه فاضلاب نصب می شود. به بیان دیگر پمپ لجن کش باید در کف منبع جمع اوری فاضلاب قرار گرفته باشد.
از آنجاییکه پمپ اغلب اوقات در آب مستغرق است، میتوان این نوع از پمپ را به عنوان پمپهای نیمه شناور به شمار آورد. پمپ فاضلاب می تواند حالت اتوماتیک، دستی یا دوگانه (حالت سرخود) باشد. در صورت نیاز، پمپ های دستی باید به صورت دستی روشن / خاموش شود. پمپ های اتوماتیک یک سوپاپ شناور دارند که هر زمان که مقدار فاضلاب در حوضچه به یک سطح (معمولا از پیش تعیین شده) می رسد، پمپ را خاموش و روشن می کند. با توجه به احتمال سرریز فاضلاب، معمولا توصیه نمی شود که یک پمپ فاضلاب دستی داخل یک حوضه فاضلاب استفاده شود.
انواع پمپ لجن کش
لجن کش ها به طور کلی بر اساس نوع موتور به دو دسته موتور خشک و مستغرق تقسیم می شوند. همچنین این پمپ ها بر اساس نوع پروانه به مدل های پروانه جریان گردابی، پروانه کانالی و خردکن دار یا کاتر دار، متناسب با نوع فاضلاب و کاربری تقسیم بندی می شوند که در ادامه به آنها می پردازیم.
پمپ لجن کش مستغرق
در پمپ های مستغرق قسمت موتور و پمپ بصورت یکپارچه در یک محفظه قرار دارند و الکتروپمپ باید بصورت کامل در مایع پمپ شونده غوطه ور گردد. در این پمپ ها ارتفاع مایع باید به گونه ای باشد که تا بالاترین سطح پمپ قرار بگیرد، الکتروموتور در پمپ های لجنکش مستغرق توسط مایع پمپ شونده خنک می شود. دمای حداکثر سیال برای کارکرد مداوم پمپ های لجنکش نباید بیشتر از ۴۰ درجه سانتی گراد باشد. پمپ های لجن کش مستغرق تکفاز در دو نوع ساده و فلوتر دار جهت جلوگیری از کارکرد خشک پمپ ساخته می شوند. در پمپ های سه فاز بصورت جداگانه می توان از فلوترهای مکانیکی یا الکترونیکی استفاده کرد.
پمپ لجن کش خودمکش
در پمپ های لجن کش خودمکش ( موتور خشک ) قسمت پمپ و موتور بصورت جداگانه می باشند و می توانند توسط پولی و تسمه یا کوپلینگ بهم متصل می شوند. موتور لجن کش های خشک می تواند از نوع الکتریکی یا دیزل باشند. این پمپ ها از نوع خودمکش می باشند و قابلیت نصب در بیرون از سیال را دارند و می توانند بصورت مستقیم در مسیر لوله کشی قرار گیرند. عملکرد لجن کش های خودمکش همانند پمپ های سانترفیوژ است و پروانه آنها غالبا در مدل های پروانه باز یا پروانه کانالی طراحی و ساخته می شود. طراحی لجن کش های خودمکش با پروانه باز به جهت جلوگیری از انسداد احتمالی می باشد.
اجزای پمپ لجن کش
- الکتروموتور
- پروانه
- شافت
- لولهها
- درپوش
- بدنه اصلی پمپ
جنس بدنه پمپ لجن کش بنابر کاربرد مورد نظر متفاوت است. به طور معمول برند، چدن و استینلس استیل عمدهترین آنها هستند. پمپهای استیل برای سیالاتی با خاصیت اسیدی و خورندگی، پمپهای چدنی برای سیالات غلیظ ترجیحاً بدون خورندگی و پمپهای برنزی برای پمپاژ آب دریا و آب شور مورد استفاده قرار میگیرند. خوب است بدانید در بسیاری از موارد این نوع پمپ داخل سازه نصب میشود و بسیاری از اجزای آن قابل رؤیت نیستند.
نحوه عملکرد پمپ لجن کش
پمپهای لجنکش در دست پمپهای سانتریفیوژ قرار دارند. پروانههای پمپهای سانتریفیوژ دارای پرههای خمیده به عقب هستند که یا باز هستند و یا دارای پوشش هستند. پروانههای نیمهباز فقط پوشش پشتدارند و پروانههای بسته هر دو پوشش جلو و عقب را دارند و قاعدتاً پروانههای باز هیچگونه پوششی ندارند. برای پمپاژ فاضلاب معمولاً از پروانههای نوع باز یا نیمهباز استفاده میشود.
فاصله بین پرههای پروانه بهاندازه کافی بزرگ نگهداشته میشود تا مواد جامد وارد پمپ با مایع از بین بروند تا پمپ مسدود نشود. به همین ترتیب برای اداره فاضلاب با مواد جامد در اندازه بزرگ، پروانهها معمولاً با پرههای کمتری طراحی میشوند. پمپهایی که پرههای کمتری در پروانه دارند یا فاصله زیادی بین پرهها دارند، پمپهای بدون گرفتگی نامیده میشوند. بااینوجود، پمپهایی که پرههای کمتری در پروانه دارند، کارایی کمتری دارند.
یک پوشش مارپیچی شکل به نام پوشش طوماری (ولت) در اطراف پروانه کار گذاشته میشود. در ورودی به پمپ در قسمت مرکزی یک لوله مکش متصل شده است، انتهای پایین آن به مایع مخزن یا مخزنی که مایع از آن پمپ یا بلند میشود فرو میرود.
در دهانه خروجی پمپ، یک لوله تحویل یا لوله اصلی متصل شده است که مایع را به ارتفاع موردنیاز منتقل میکند. درست در مجرای خروجی پمپ بر روی لوله خروجی، یک شیر تحویل تهیهشده است. پمپ لجنکش با استفاده از این شیر، خروجی خود را انجام میدهد که البته میتوان این شیر را بهصورت دستی و یا با سنسور کنترل نمود.
مزایای پمپ لجن کش
- استفاده از فشار مستقیم باعث کارایی بیشتر پمپ آب لجن کش در پمپاژ مایعات در فواصل طولانی می گردد
- نصب و نگهداری پمپ آب لجن کش و همین طور لجن کش های بزرگ که به دستگاه کوپلینگ مجهز شده اند، بسیار راحت می باشد
- این پمپ ها دارای ساختار جمع و جور و کوچک هستند و بدون لرزش و سرو صدا بوده و هیچ گونه آلودگی برای محیط زیست ندارند
- پمپ های لجن کش قابلیت انتقال لجن از پایین ترین سطح چاه، را دارند
معایب پمپ لجن کش
- به دلیل پنهان بودن مهر و موم (سیل)، تشخیص خرابی آنها مشکل بوده و در صورت هرگونه خرابی، منجر به نشتی دستگاه شده و باعث خرابی اعضای داخلی میگردد
- اگر یکی از اجزای کوچک مانند واشر پاره شود، باعث نشتی پمپ و در نهایت تخریب اجزای داخلی سیستم می گردد
- به دلیل مستغرق بودن اینگونه پمپ ها، در صورت خراب شدن، تعمیر آن سخت می باشد
فاکتورهای مهم در انتخاب پمپ لجن کش
ارتفاع ماکزیمم
از ویژگی های مهمی که در انتخاب کردن یک لجنکش باید دقت شود ارتفاع است که از پایین ترین جایی که دستگاه قرار گرفته تا بالاترین نقطه ای که سیال قرار است به آنجا ریخته شود ارتفاعی است که شما نیاز دارید. قابل توجه است که حداکثر ارتفاع یک پمپ نقطه ای است که آبدهی نزدیک به صفر است پس باید مقدار حداکثر ارتفاع پمپ از ارتفاعی که شما نیاز دارید بیشتر باشد.
قطر لوله خروجی
با توجه به اینکه مقدار آبدهی با قطر لوله خروجی رابطه مستقیم دارد و از عوامل مهم آن محسوب می شود. به همین علت در هنگام انتخاب لجن کش باید با توجه به حجم آب و مدت زمان مورد نیاز برای تخلیه سیال ،مقدار قطر دهانه خروجی را انتخاب نمود.
جریان برق
با توجه به برق مصرفی کاربر که شامل 220 ولت و یا 380 ولت که به برق تک فاز و سه فاز معروف هستن لجن کش مورد نظر انتخاب می شود.
سیستم قطع کننده (فلوتر)
با توجه به اینکه اگر لجن کش ها به صورت خشک کار کنند میسوزند وسیله ای تعبیه شد به نام فلوتر که در مکان هایی که حجم سیال محدود است و امکان دارد پس از گذشت زمان جریان سیال قطع شود این سیستم قطع کن خودکار عمل کرده و سبب می شود پمپ خاموش شود و با محافظت از پمپ سبب می شود پمپ از کار نیافتد.
مهم ترین پارامتر های خرید یک پمپ لجن کش کدام اند؟
برای خرید پمپ لجن کش یکسری پارامترهایی وجود دارد که غالبا مربوط به ویژگی های فنی است. به عنوان مثال جنس بدنه پمپ حائز اهمیت است که چدن باشد یا استیل . قدرت موتور،میزان بازدهی پمپ و قطر دهانه ورودی و خروجی پمپ لجن کش ، از جمله موارد مهمی هستند که باید قبل از خرید مورد بررسی قرار گیرند.
یک لجن کش شناور چه ویژگی هایی دارد؟
یک لجن کش شناور با درجه حفاظت IP68 مراقبت می شود و البته توانایی این را دارد که به طور کامل در سیال غوطه ور شود. در لجن کش نوع شناور، الکتروموتور به طور کامل آب بندی شده که باعث می شود سیال از آن به راحتی عبور کند و موتور خنک شود. البته در این جریان عمر موتور افزایش پیدا کرده و جریان موتور کاهش پیدا می کند که در نتیجه باعث افزایش بازدهی موتور خواهد شد.
در یک لجن کش عمودی، الکترو موتور و پمپ در چه موقعیتی قرار دارند؟
در پمپ لجن کش عمودی همانند پمپ لجن کش شناور ، پمپ به طور کامل در سیال غوطه ور است و الکترو موتور در ارتفاعی مشخص و در خارج از سیال قرار دارد. اتصال الکتروموتور و پمپ در لجن کش عمودی از طریق کوپلینگ صورت گرفته و دقیقا به همین دلیل است که می بینیم این دو را به راحتی از هم جدا نمود.
پمپ لجن کش